الشيخ أبو الفتوح الرازي

58

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

« و ليس يصلى بخيل الحرب جانبها » * ( وَيَسْعَوْنَ فِي الأَرْضِ فَساداً ) * ، آنگه خبر داد كه : اين جهودان در زمين سعى به فساد مىكنند تا افساد بلاد و عباد كنند به معاصى خداى تعالى و تحريف تورات ( 1 ) و تقليب احكام او و پوشيدن كار رسول ما - عليه السّلام - . * ( وَاللَّه لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ ) * ، و خداى تعالى مفسدان را دوست ندارد و نخواهد كه ايشان را خير رساند و ثواب دهد [ 15 - ر ] . قوله : * ( وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْكِتابِ آمَنُوا وَاتَّقَوْا ) * ، رمّانى گفت : معنى « لو » وجوب المعنى الثّاني بالاوّل به طريقهء لو كان كذا لكان كذا و اين معنى مبهم است و در او كشفى نيست . و بعضى ديگر گفتند : لامتناع الشّىء من امتناع غيره ، كقولهم : لو كان لي مال لحججت ، و اين مذهب هم مطَّرد نيست و اصل در اين باب آن است كه ما شرح داديم كه معنى « لو » بر عكس ديگر حروف است ، با نفى اثبات باشد و با اثبات نفى و حكم جوابش هم اين باشد هم از قصّه ( 2 ) نهاد او و شرح اين به استقصاء برفته است . حق تعالى گفت : اگر اهل كتاب كه جهودان و ترسايانند احكام تورات و انجيل بر پاى داشتندى ( 3 ) و به تو و به كتاب تو ايمان آوردندى ( 4 ) و تقوا و پرهيزگارى پيشه گرفتندى ، ما گناهان ايشان مكفّر و پوشيده كرديمى ( 5 ) و ايمان و تقوا را كفّارهء گناهان ايشان كرديمى ( 6 ) و ايشان را به بهشت و نعيم ( 7 ) برديمى ( 8 ) . و « نعيم » نامى است از نامهاى بهشت و براى آن كه در « لو » ( 9 ) معنى شرط است ، اگر در ماضى شود معنى استقبال دهد .

--> ( 1 ) . مج ، مت ، وز : تعديه . ( 2 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : قضيه ، آج ، لب : قصده . ( 3 ) . مت : بر پاى داشتند . ( 4 ) . مت : ايمان آوردند ، مر و اتّقوا الكفّرنا عنهم سيّئاتهم و لا دخلناهم جنّات النعيم . ( 5 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : پوشيده كردمانى ، آج ، لب : پوشيده كردمى . ( 6 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : كردمانى ، آج ، لب : كردمى . ( 7 ) . مج ، مت : نعيم بهشت . ( 8 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : بردمانى ، آج ، لب : بردمى . ( 9 ) . اساس : در او ، با توجّه به مج تصحيح شد .